धनगढी- फागुन शुक्ल एकादशी अर्थात शुक्ल पूर्णिमाका दिनबाट पाचँ दिनसम्म मनाइने होली पर्वको रौनक सुदूरपश्चिममा पनि सुरु भएको छ । पहाड र तराईमा गरी दुई दिन मात्रै होली मनाउने गरिए पनि सुदूरपश्चिममा पाँच दिनसम्म होली मनाइने प्रचलन रहेको छ ।
वसन्त ऋतुको आगमनसँगै आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश लिई आउने फागु पर्व परम्परागत रूपमा विभिन्न रङ र लोला खेली मनाउने परम्परा छ । पहाडी जिल्लाहरुमा भने होलीको रौनक बढेको छ । पछिल्लो समय सुदुरपश्चिममा पनि आफ्नै परम्परागतरुपलाई तोडमोड गर्दै विभिन्न समुदायले आ–आफ्नै ढङ्गले होली पर्व मनाउदै आएका छन ।
वर्तमान समय पश्चिमा सँस्कृतिको आक्रमणमा परेर होली पर्वको मौलिकता हराउन लागेको प्रति अग्रजपुस्ता चिन्तित बनेका छन । पछिल्लो समय होलीपर्वलाई रंग खेल्ने पर्वका रुपमा मात्रै लिने गरिएको छ । अहिलेको पुस्ताले रंगहरु खेल्नुलाई मात्रै होलीको रुपमा लिने गरेका छन ।
होली पर्वको सबैभन्दा ठूलो दिन फागु पूर्णिमामा एकअर्काको घरमा गएर होलीको टीका लगाउँदै आशिर्वाद आदानप्रदान गर्ने गर्दछन । होलीको दिन ठूलाबाट सानाले आर्शिवाद लिने चलन छ भने घरका सम्पूर्ण परिवार मिलेर होलीलाई विशेष बनाईन्छ । दार्चुला,बैतडी सुमदायको एक किसिमको होली छ भने डडेल्धुराको रुपाली होली छुट्टै छ ।
त्यसैगरी अछामी समुदायको होली पनि भिन्न तरीकाले मनाइने गरेको छ ।तराईका जिल्लाहरुमा कैलाली र कञ्चनपुरमा रानाथारु समुदायको होली पर्व पनि भिन्नै छ । होलीमा गाईने भगवानको महिमा एउटै भएपनि खेल्ने तरिका फरक फरक रहेका छन । होलीमा पर्वमा विशेष गरी सुदूरपश्चिमका महिला तथा पुरुषहरुले ढोलक, मादल, मिजुरा, चिम्टा आदि लोक बाँजाका साथ विभिन्न किसिमका लोक गाथाहरु अभिनयका साथ प्रस्तुत गर्ने गर्दछन ।
होलीलाई विशेष गरी असत्य माथी सत्यको विजयका रुपमा खुसीयालीका साथ मनाइने गरिन्छ । यस अवसरमा पौराणिक, धार्मिक, राजनैतिक, सामाजिक तथा प्राकृतिक गाथाहरु प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ । हिन्दू संस्कृति अनुसार यसको इतिहास त्रेता युग सँग जोडिएको छ । त्रेता यूगमा भगवान विष्णुका परम भक्त प्रह्लादसंग यस चाडलाई जोडेर हेरिन्छ, हिरण्यकश्यपुका पुत्र प्रह्लादलाई आफ्नै बहिनी (प्रल्हादकी फुपु ) होलिकाले आगोमा भष्म पार्न लाग्दा होलिका आँफै आगोमा भष्म भएकी थिइन र बिष्णु भक्त प्रल्हादलाई केही नभएको त्यही दिनको सम्झनामा होली पर्व मनाउन सुरू भएको जानकारहरु बताउँछन । होली पर्व आएसँगै मुकाम सहित स्थानीय बजारहरुमा पनि मासिनहरुको चहलपहल बढ्न थालेको छ ।
