नेपालका वामपन्थी दलहरूबीच पुनः एकता आवश्यक रहेको बहस चर्किएको छ। २१ फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कमजोर प्रदर्शनपछि साना-ठूला सबै वामपन्थी दलभित्र एकताको आवश्यकता सम्बन्धी छलफल तीव्र बनेको हो।
निर्वाचनअघि एकअर्काविरुद्ध कडा प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका वाम दलहरू अहिले भने संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै र भेटघाट बढाउँदै सहकार्यतर्फ उन्मुख देखिएका छन्।
देशभर विभिन्न नाममा कम्तीमा नौ वामपन्थी दल चुनावमा सहभागी भएका थिए। तीमध्ये दुई दलले मात्र प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै प्रणालीमा उल्लेख्य उपस्थिति कायम राख्न सके। नेकपा एमालेले प्रत्यक्षतर्फ ९ सिट र समानुपातिकतर्फ १६ सिट जित्दा, नेकपाले प्रत्यक्षतर्फ ८ र समानुपातिकतर्फ ९ सिट प्राप्त गरेको छ।
युवाहरूको दबाब: रूपान्तरण र पुस्तान्तरणको माग
चुनावी परिणामपछि वामपन्थी युवाहरू पार्टीभित्र रूपान्तरण र पुस्तान्तरणको माग गर्दै सक्रिय भएका छन्। उनीहरू नेतृत्व परिवर्तन र विचार–व्यवहारमा सुधार आवश्यक रहेकोमा जोड दिइरहेका छन्।
यसैबीच, पहिलो पुस्ताका नेताहरू भने वामपन्थी ध्रुवीकरणको पक्षमा माहोल बनाउने प्रयासमा छन्। झापामा विभिन्न वामपन्थी नेताहरूले संयुक्त अपिल जारी गर्दै आन्दोलनको समग्र समीक्षा, एकता र पुनर्गठनको आवश्यकता औंल्याएका छन्।
अपिलमा उल्लेख छ कि हालको अवस्था “वाम आन्दोलनको भविष्यप्रति नै प्रश्न खडा गर्ने” खालको रहेको छ। साथै, नेतृत्वको कमजोरी, गुटबन्दी, स्वार्थ र पदलोलुपताले पार्टीहरू कमजोर बनेको निष्कर्ष निकालिएको छ।
सुदूरपश्चिममा वाम सरकारको सम्भावना
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पराजयपछि सुदूरपश्चिम प्रदेशमा वामपन्थी सरकार गठनको सम्भावना पनि चर्चामा आएको छ।
एमालेभित्र देखिएको आन्तरिक विवादका कारण प्रदेशस्तरमा नयाँ समीकरण बन्ने संकेत देखिएको छ। एमाले र नेकपाबीच आन्तरिक रूपमा सहकार्यबारे छलफल भइरहेको भए पनि अन्तिम निर्णय केन्द्रको निर्देशनमा निर्भर रहने नेताहरू बताउँछन्।
नेकपाले प्रदेश सरकारप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै मुख्यमन्त्री कमल शाहको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाएको छ भने सरकारलाई जिम्मेवार बनाउन खबरदारी गरिरहेको जनाएको छ।
केन्द्रमा पनि बढ्दो संवाद
केन्द्रस्तरमा पनि शीर्ष नेताहरूबीच संवाद बढिरहेको छ। नेकपा संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लगायतका नेताहरूले एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग भेटघाट गरिरहेका छन्। औपचारिक रूपमा समवेदना आदानप्रदान भए पनि यसलाई वाम सहकार्यका सम्भावित संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
इतिहासले देखाएको अस्थिरता
२०७४ को निर्वाचनमा एमाले र माओवादीबीचको गठबन्धनले झण्डै दुईतिहाइ बहुमत ल्याएको थियो। २०७५ मा पार्टी एकता भए पनि आन्तरिक विवादका कारण दुई वर्षमै विभाजन भयो।
त्यसयता वाम दलहरूबीच पटक–पटक सहकार्य र विभाजन दोहोरिँदै आएको छ। सरकार गठन र विघटनका क्रममा एकअर्कामाथि विश्वासघातको आरोप लाग्ने क्रम रोकिएको छैन।
निष्कर्ष
वर्तमान अवस्थामा वामपन्थी दलहरू आत्मसमीक्षा, एकता र पुनर्गठनको दोबाटोमा उभिएका छन्। तर, विगतका अनुभवले देखाएको अविश्वास र आन्तरिक विवाद समाधान नगरी दीर्घकालीन एकता सम्भव हुनेमा भने प्रश्नचिह्न कायमै छ।
Advertisement
