सुदूरपश्चिम प्रदेशमा मौलिक पर्व गौराको उल्लासमय वातावरण छ । भदौ १२ गते पञ्चमीका दिनदेखि सुरु भएको यो पर्व आज तेस्रो दिन ‘ठूली गौरा’ मनाइँदैछ ।
आज व्रतालु महिलाले गौरादेवीलाई गौराघरमा भित्र्याउँदै सामूहिक रूपमा फाग गाएर पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ । यस दिनलाई स्थानीय भाषामा भितरीकी गौरा अथवा ठूली गौरा भनिन्छ ।
गौराको मुख्य दिन भने भोलि गौराष्टमी हो । भोलि पूजाआजा गर्दै मङ्गल गीत गाउने, गौरा नचाउने, धमारी, फाग र डेउडा खेल्ने परम्परा रहिआएको छ । यस अवसरमा गौरालाई गौराघरको आँगनमा राखी गौरा–महेश्वरको विशेष पूजा गरिन्छ ।
पौराणिक मान्यताअनुसार, हिमालयपुत्री पार्वतीले बालुवाको शिवलिङ्ग बनाएर कठिन तपस्या गरी भगवान् शिवलाई वर पाएकी थिइन् । त्यसैको सम्झनामा गौरा पर्व मनाउने परम्परा सुरु भएको मानिन्छ । यस व्रत–पूजाबाट सुस्वास्थ्य, सौभाग्य र समृद्धि प्राप्त हुने विश्वास छ ।
यसैबीच, गौरा पर्वको अवसरमा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिइएको छ । नेपाल सरकारले भदौ १५ गते (गौराष्टमी) का लागि बिदा दिएको छ भने सुदूरपश्चिम सरकारले थप एक दिन भदौ १६ गते बिदा दिएको छ ।
