बाँकेको जानकी गाउँपालिका–१ जोगाउगाउँमा करिब डेढ दशकदेखि स्वास्थ्यसम्बन्धी कुनै शैक्षिक योग्यता वा कानुनी अनुमति बिना घरभित्रै सञ्चालन हुँदै आएको अवैध औषधि पसलमाथि सरकारी निकायले कारबाही गरेको छ।
औषधि बिक्री मात्र नभई बिरामीको उपचारसमेत गर्दै आएका ६३ वर्षीय पञ्चलाल भुजुवालाई औषधि ऐन विपरीतको कसुरमा औषधि व्यवस्था विभाग, नेपालगन्ज र सुरक्षाकर्मीको संयुक्त टोलीले पक्राउ गरेको हो।
औषधि व्यवस्था विभाग, नेपालगन्जका फार्मेसी अधिकृत निरीक्षक दिपेन्द्र कुमार साहका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट भुजुवासँग स्वास्थ्यसम्बन्धी कुनै मान्यताप्राप्त शैक्षिक योग्यता नरहेको खुलेको छ। उनले आफ्नै घरलाई औषधि पसलका रूपमा प्रयोग गर्दै करिब १५ वर्षदेखि अवैध रूपमा औषधि बिक्री तथा बिरामीको उपचार गर्दै आएको पाइएको छ।
भुजुवाले कानुनी अनुमति बिना औषधि सञ्चय गरी बिक्री–वितरण गर्नुका साथै चिकित्सकीय योग्यता नहुँदा पनि बिरामीको उपचार गर्ने गरेको उजुरी प्राप्त भएपछि फार्मेसी अधिकृत निरीक्षक दिपेन्द्र कुमार साह, निरीक्षक अमन चौधरी तथा सुरक्षाकर्मी सम्मिलित टोलीले उनको घरमा छापा मारेको थियो।
छापाका क्रममा घरभित्र सञ्चालित अवैध औषधि पसलबाट करिब ४० प्रकारका औषधि रहेको तीन कार्टुन बरामद गरिएको विभागले जनाएको छ। ती औषधि बिक्रीका लागि राखिएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट देखिएको छ भने बरामद औषधिको गुणस्तर, म्याद तथा कानुनी स्रोतबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ।
पक्राउ परेका भुजुवालाई जिल्ला प्रहरी कार्यालयको हिरासतमा राखी औषधि ऐन अन्तर्गत अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ। औषधि व्यवस्था विभागले पछिल्लो समय अवैध औषधि पसल तथा ‘झोले चिकित्सक’माथि निगरानी र कारबाहीलाई तीव्र बनाइएको जनाएको छ।
यद्यपि, स्वास्थ्य अधिकारकर्मीहरूले यस्ता छिटफुट कारबाही मात्र पर्याप्त नहुने बताउँदै नियमित अनुगमन, प्रभावकारी जनचेतना, कडा कानुनी कार्यान्वयन तथा ग्रामीण क्षेत्रमा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तारलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार यी उपाय प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न सके मात्र यस्ता अवैध गतिविधिलाई दीर्घकालीन रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिनेछ।
