बझाङ- केदारस्यूँ गाउँपालिका–१ देउरामा रहेको रायल प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा पछिल्लो समय बिरामीको संख्या तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। असोज महिनामात्र दुई सयभन्दा बढी बिरामीले उपचार सेवा लिएको स्वास्थ्य केन्द्रले जनाएको छ।
केन्द्रको तथ्यांकअनुसार असोज महिनामा ओपीटीतर्फ १९३ जना र इमर्जेन्सी सेवामा १०४ जनाले उपचार सेवा लिएका छन्। स्वास्थ्य केन्द्र प्रमुख डा. हरिश बहादुर मल्लका अनुसार हाल सबैभन्दा बढी टाइफसका बिरामी आउने गरेका छन्। त्यसपछि स्क्रब टाइफस र भाइरल ज्वरोका केसहरू बढी देखिएका छन्।
डा. मल्लका अनुसार टाइफस दूषित खाना तथा पानीका कारण हुने रोग हो भने स्क्रब टाइफस जंगलमा बस्ने क्रिनाको टोकाइबाट सर्ने रोग हो, त्यस्तै भाइरल ज्वरो मौसम परिवर्तन र दुषित बाताबरणका कारणले बढ्ने गर्दछ । यससँगै चोटपटकका बिरामीको संख्या समेत पहिलेको तुलनामा बढेको स्वास्थ केन्द्रको तथ्यांकले देखाएको छ।
दशैं पर्व नजिकिँदै गर्दा केही स्वास्थ्यकर्मी विदामा रहेकाले सेवाप्रवाहमा कठिनाइ आएको डा. मल्लको भनाइ छ। बिरामीको भीड बढेसँगै न्यून जनशक्ति र भौतिक संरचनाको अभावले स्वास्थ्य केन्द्रमा सेवा दिन हम्मेहम्मे परेको छ।
हाल रायल स्वास्थ्य केन्द्रबाट आधारभूत सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा, खोप, सुरक्षित मातृत्व तथा नवजात शिशु सेवा, बालबालिका सम्बन्धी एकीकृत स्वास्थ्य सेवा, परिवार नियोजन, सर्ने–नसर्ने रोग उपचार, मानसिक स्वास्थ्य, सुरक्षित गर्भपतन, भिडियो एक्स–रे, इसिजी लगायतका सेवा उपलब्ध छन्।
यससँगै करिब एक महिना अघिदेखि स्वास्थ्य केन्द्रमा हाडजोर्नी सेवा पनि सुरु गरिएको छ। स्वास्थ्यकर्मीको कमी, संरचनागत समस्या र लगातार बढ्दो बिरामी चापका कारण सेवामा सहजता दिन चुनौतीपूर्ण बनेको स्वास्थ्य केन्द्रले जनाएको छ। यस स्वास्थ्य केन्द्र मार्फत केदारस्यूँ गाउँपालिकाका नागरिक मात्र नभइ थलारा गाउँपालिका, बित्थडचिर गाउँपालिका, बुङ्गल नगरपालिकाका नागरिकले समेत सेवा लिँदै आएको छन् । त्यस्तै छिमेकी जिल्ला बैतडी र डोटीका नागरिकले पनि यहाँबाट सेवा लिँदै आएका छन् ।
डा. मल्लले बिरामी बढ्दै गएकाले हरेकले व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिन, उमालेको वा फिल्टर गरिएको पानी मात्र सेवन गर्न र अस्वच्छ खानपानबाट टाढा रहन सुझाव दिएका छन्। स्क्रब टाइफसको जोखिम भएकाले जंगल–झाडीमा जाँदा पूरा शरीर ढाक्ने कपडा लगाउन, सामान्य ज्वरो वा अस्वस्थता अनुभव भए पनि समयमै स्वास्थ्य केन्द्रमा सम्पर्क गर्न उनले आग्रह गरेका छन्।
