कञ्चनपुर,फागुन २। प्रणय दिवस (Valentine’s Day) हरेक वर्ष फेब्रुअरी १४ मा मनाइन्छ। यो दिनलाई विशेष रूपमा प्रेम, स्नेह, र आपसी सम्बन्धको सम्मान गर्नका लागि मनाइन्छ। प्रेमी–प्रेमिका, पति–पत्नी, परिवार, साथीभाइ र प्रियजनहरूबीच माया प्रकट गर्नका लागि यो दिन महत्वपूर्ण मानिन्छ।
३औँ शताब्दीको रोममा सम्राट क्लाउडियस द्वितीयको शासनकालमा सैनिकहरूलाई विवाह गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको थियो। तर, सन्त भ्यालेन्टाइनले गोप्य रूपमा प्रेमी जोडीलाई विवाह गराइदिन्थे।
यही कारण उनलाई पक्राउ गरी फेब्रुअरी १४ मा मृत्युदण्ड दिइयो। उनको बलिदान र प्रेमप्रतिको सम्मानमा यो दिन Valentine’s Day को रूपमा मनाइन्छ।
प्रारम्भमा प्रणय दिवस रोमन क्याथोलिक परम्पराबाट सुरू भएको भए पनि आज यो विश्वव्यापी रूपमा मनाइन्छ। पछिल्लो समयमा यो केवल प्रेमी–प्रेमिकाबीचको सम्बन्धलाई सीमित नरही परिवार, साथीभाइ र सामूहिक सम्बन्धहरूमा पनि लागू भएको छ।
प्रेम, सद्भाव, आपसी सम्मान र सहअस्तित्वको महत्व बुझाउछ
व्यक्तित्व, संस्कृति र समाजको विविधतालाई माया र सद्भावको माध्यमबाट एकतामा बाँध्ने प्रचलन रहेको छ।
तर हालको परिप्रेक्ष्यमा सामाजिक सञ्जाल र ग्लोबलाइजेसनका कारण प्रणय दिवसले व्यावसायिक स्वरूप पनि लिएको छ। विभिन्न देशहरूमा प्रेम, मित्रता, र आपसी सम्बन्धलाई प्रोत्साहन गर्न विभिन्न कार्यक्रम, गिफ्ट, कार्ड र सन्देशहरू आदान–प्रदान गर्ने गरिन्छ।
प्रणय दिवसले प्रेम र आपसी समझदारीलाई सम्मान गर्ने सन्देश दिन्छ। यो दिनले केवल प्रेमीहरूबीचको सम्बन्ध मात्र होइन, सबै किसिमका सकारात्मक मानवीय सम्बन्धको मूल्य बुझाउँछ।
(लेखक पत्रकार बिरेन्द्र बाघ अभिमन्यु हुन )
